İdrar kaçırma (üriner inkontinans), öksürme, hapşırma, egzersiz sırasında ya da ani sıkışma hissiyle meydana gelen istemsiz idrar sızıntısıdır. Diyarbakır ve çevre illerde pek çok kadını etkileyen bu sorun, sosyal yaşamı ve öz güveni derinden olumsuz etkilese de büyük bölümü, ameliyat gerektirmeden ESWT (şok dalgası tedavisi) gibi modern yöntemlerle tedavi edilebilir.
İdrar Kaçırma Nedir?
Üriner inkontinans, mesanenin idrarı tutma kapasitesinin yetersiz kaldığı durumlarda ortaya çıkar. En sık görülen iki tipi şunlardır: stres inkontinansı (karın içi basınç artışıyla, ör. öksürme sırasında kaçırma) ve urge inkontinansı (ani ve şiddetli sıkışma hissiyle kaçırma). Gebelik, doğum, menopoz, yaşlanma ve pelvik taban kaslarının zayıflaması bu durumun başlıca nedenleri arasında yer alır.
Pelvik taban kasları, mesaneyi destekleyen ve üretral (idrar kanalı) kapanmayı kontrol eden temel yapılardır. Bu kasların güçlendirilmesi, inkontinansın giderilmesinde kritik rol oynar.
Kimlere Uygulanır?
- Öksürme, hapşırma veya gülme sırasında idrar kaçıran kadınlar
- Egzersiz yaparken (koşu, atlama) ıslanma yaşayan bireyler
- Ani sıkışma hissiyle tuvalete yetişemeyen ve kaçıran hastalar
- Pelvik taban zayıflığı saptanmış kadınlar
- Doğum sonrası inkontinans şikayeti başlayan anneler
- Menopoz döneminde idrar kaçırma gelişen kadınlar
- Ameliyat olmak istemeyen ya da ameliyata uygun olmayan hastalar
Nasıl Uygulanır?
Tedaviden önce ürojinekolojik değerlendirme ve gerekirse ürodinami (mesane fonksiyon testi) yapılır. Op. Dr. Vedat Ozan, inkontinansın tipini ve şiddetini belirledikten sonra hastaya özel bir ESWT protokolü tasarlar. Uygulamada düşük yoğunluklu şok dalgaları, pelvik taban kaslarına ve perineye (kasık bölgesi) iletilir.
Bu dalgalar pelvik taban kaslarında anjiogenezi (yeni damar oluşumunu) uyarır, kollajen sentezini artırır ve sinirsel yapılanmayı destekler. Seans başına 20-25 dakika süren uygulama, haftalık ya da iki haftada bir tekrarlanır; toplam 4-6 seans önerilir. Anestezi gerekmez; hasta yatakta uzanarak işlem süresince rahatlıkla dinlenebilir.
ESWT, gerektiğinde pelvik taban egzersiz programı (Kegel egzersizleri) ve davranışsal tedavi yöntemleriyle birleştirilerek sonuçlar optimize edilir.
İşlem Sonrası Süreç
Her seans sonrasında hasta normal günlük rutinine döner. Tedavinin tamamlanmasının ardından ilk haftalarda mesane kontrolünde belirgin iyileşme fark edilmeye başlanır. Takip muayeneleri 1. ve 3. aylarda planlanır. Gerektiğinde ek seans programlanabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri (sıvı tüketim düzenlemesi, kilo yönetimi) tedavinin etkinliğini destekler.
Neden Uzman Hekim Tercih Edilmeli?
İdrar kaçırmanın tipi ve altta yatan nedeni doğru belirlenmeden uygulanan tedaviler yetersiz kalır veya yanlış kas gruplarını hedefler. Uzman doktor değerlendirmesi, stres ve urge inkontinansını birbirinden ayırt etmek, karma tipleri saptamak ve en uygun tedavi kombinasyonunu seçmek için zorunludur. Op. Dr. Vedat Ozan, Diyarbakır'da bu alandaki uzmanlığıyla hastaların sosyal yaşam kalitesini ameliyatsız yollarla yeniden kazanmalarına yardımcı olmaktadır.